Op de onderstaande foto zie je Femke blij zijn met een goudstaaf van ongeveer een kwart miljoen Canadese dollar, ruwweg 175.000 euro. Helaas zit ie vast met een ketting, en staat er bewaking net buiten beeld. De goudstaaf is onderdeel van de “Royal Canadian Mint” waar we een tour gedaan hebben. Heel leuk was de tour niet, want ze gingen niet zo diep op hun geldproductie in, helaas…..
Rijd je op Canada’s belangrijkste snelweg, de trans-Canada, kom je het onderstaande bord tegen:
Voor ons zijn stoplichten op de snelweg nieuw, voor Canadezen soms ook, zeker als ze op een nieuwe plek staan. Na het stoplicht bleek echter dat de weg vernieuwd werd, en werden we in colonne meegenomen over wat nu alleen gravel was. Op de onderstaande foto is dat een beetje te zien. Voor ons onbegrijpelijk, dat de belangrijkste snelweg verandert in een gravelweg, en dat daar nog wel verkeer overheen mogelijk is. In Nederland zou dat leiden tot een redelijke file!
Tijdens onze reis waren we al vaker orthodoxe kerken tegengekomen, gesticht door Oekraïners. Behalve dat hebben we ook verschillende keren kleine Oekraïense musea gezien, en er een bezocht. In de Canadese prairie zijn veel Oekraïners neergestreken. De Lonely Planet had ons er ook nog eens op gewezen dat het Oekraïense eten erg goed is, dus begonnen we het voor ons onbekende Folklorama met het Oekraïense paviljoen. We waren er wat vroeg, nadat we een aantal keer geprobeerd hadden telefonisch te reserveren. Om de een of andere reden lukte dat steeds niet. Al drie kwartier van tevoren was er een rij van ongeveer 50 mensen. Voordat de deuren opengingen was die rij gegroeid tot ettelijke honderden. Van de wachtenden om ons heen kregen we te horen dat het Oekraïense paviljoen als een van de beste aangeschreven stond.
Na binnenkomst bleken alle tafels al gereserveerd (blijkbaar kon dat dus toch….) en zaten we uiteindelijk tegen de achterwand op een tribune. Alle Folklorama paviljoens zijn in schoolgebouwen, met de voorstellingen in de gymzaal. Een erg aparte sfeer, met honderden mensen aan lange tafels en zitplaatsen op tribunes langs de wanden. Eigenlijk niet zo slecht, want we keken over alles heen. Na een tijdje in de rij staan voor het eten hebben we kunnen genieten van Borshch, Varenyky, Holubtsi, Kapusta en Kasha met erbij Kalyna Malyna en Oekraïens bier. Het programma bestond uit veel actief dansende mannen, die lieten zien dat ze sterk en trots zijn, en sierlijke dansende vrouwen die snelle pirouettes draaiden in mooi geborduurde kleding. Er waren erg veel verschillende dansgroepen, en ook een behoorlijk koor, dat een aantal nummers ten gehore bracht. De nummers, voornamelijk gebracht door mannen met een enorm volume en een zeer trotse blik deden denken aan de koude oorlog. Ik kreeg er de associatie van een sterke natie bij, eentje waarvoor je uit moet kijken. Wel heel mooi om te zien dat de voorvaderlijke cultuur van dit volk in Canada verder blijft leven. Aan het einde kregen we nog een stempel voor een feestje wat er ’s avonds zou zijn.
Nadat we lang genoeg in het Nederlandse paviljoen hadden rondgehangen gingen we terug naar het Oekraïense, om te ontdekken dat er weer een rij stond, allemaal jonge mensen die wachten tot het feestje begon, na de laatste voorstelling van die avond. Binnen werd er door een veel jongere band in een soort verkleedkostuums muziek gemaakt, met veel Oekraïense teksten, viool en accordeon. De grootste ontdekking was echter de dansvloer; alle tafels verwijderd, nu bezet door een enorme losgeslagen bende jonge en oudere mensen, die er met de klok mee de Polka dansten, op allerlei manieren (van geoefende dansers tot gewoon leuk springen!). Na een aantal nummers werden ook wij daarin meegezogen. Daarna werd het nog leuker, want met live muziek begon er in het midden een danswedstrijd, de rest van het publiek aanmoedigend en meeklappend. Iedereen die het wil mag showen wat hij kan, al zijn een aantal mensen er heel nauwkeurig op aan het letten dat je op je beurt wacht en niet het publiek invliegt. We hebben vier jongens gezien die elkaar in een cirkel omarmen en al draaiend vier meisjes, die met hun buik op hun armen liggen, als een spin laten ronddraaien. Er zijn dansende torens gebouwd, razendsnelle pirouettes gedraaid, er is met meisjes en jongens gegooid, er is gesprongen, op allerlei manieren heel laag bij de grond gedanst, ruimte gemaakt voor kinderen van 8 of 9 die allang in bed hadden moeten liggen en er werd veel geapplaudisseerd en geschreeuwd. Het was fantastisch om te zien, maar niet iets om ongeoefend aan mee te doen, daar konden ze het echt te goed voor. Nu weten we ook meteen waarom het in dat paviljoen zo leuk is, het publiek doet mee!
Na Riding Mountain National park zijn we met een omweg naar Winnipeg, Manitoba, gereden. Deze stad wordt ook wel “poort naar het westen” genoemd. Als je van oost naar west gaat, moet je namelijk door Winnipeg. Er zijn geen andere wegen. Van west naar oost is het hetzelfde verhaal, voor ons is het dus de poort naar het oosten… Hier in Winnipeg is het natuurlijk weer eens niet ‘normaal’ weer; dit keer is het te koud voor de tijd van het jaar. Voor ons erg gelukkig, we hebben namelijk afgelopen nacht het noorderlicht gezien! Vrij uitzonderlijk gezien het seizoen en de zuidelijke ligging van de stad. Het was heel speciaal om te zien. De ‘Winnipeggers’ zijn er duidelijk aan gewend, want niemand lette er op, en een vrouw die we spraken merkte alleen op dat het wel erg vroeg was voor het jaar…
We hebben een stadsrondleiding gedaan, waarin we geleerd hebben dat de stad eigenlijk ‘modderig water’ heet (in het ‘Indiaans’) en dat de kolonisten vrij racistisch waren. Je mocht namelijk alleen op de goede plekken in de stad wonen als je hoorde bij de Britse upper class. Mensen van rond de Middellandse Zee mochten er al helemaal niet in, die werden beschouwd als te gepassioneerd…
Opvallend was dat in het oude stadsdeel erg veel bakstenen gebouwen stonden, wat enigszins aan Europa deed denken. En inderdaad, een aantal straten waren ook gebouwd om te lijken op boulevards in Parijs of Berlijn.
Verder hebben we de Royal Canadian Mint bezocht en de Art Gallery, met Inuit (Eskimo) kunst.
’s Avonds hebben we ons vermaakt met Folklorama. Dit culturele festival duurt twee weken, en gedurende die tijd kan je op verschillende plekken in de stad landenpaviljoens bezoeken. Elk land (of gebied) geeft een show waarin de eigen cultuur en tradities getoond worden. Wij hebben de Oekraïne (zie andere post), Chili en de Indo-Carribean bezocht, en natuurlijk ook Nederland. Allemaal erg leuk, al viel Nederland met de klompendans wel een beetje tegen… Wel leuk om weer eens met andere Nederlanders te kunnen kletsen. Veel oudere mensen die al sinds de jaren ’50 in Canada wonen, maar ook een paar jongere mensen die pas net de beslissing gemaakt hebben.
Helaas zijn we wat lui geweest met foto’s, dus geen plaatjes voor jullie. We gaan nu door naar het oosten, en zullen snel in de laatste provincie belanden (Ontario). Dat betekent echter niet dat we er ook al bijna zijn; Winnipeg-Toronto is namelijk zo’n 2000 kilometer, en als je bijgehouden hebt hoe we tot nu toe zijn gereden, zal je begrijpen dat het voor ons nog wel wat meer zal worden!
Paardrijden was leuk! Heel anders dan in het toeristische Jasper, waar je verder weinig met de paarden te maken had, behalve dat je er op zat. Deze keer mocht ik kiezen uit twee paarden (hoe kan ik nou kiezen als ik ze niet ken??!) en alles ging heel gemoedelijk. De groep was heeel klein (drie, inclusief gids). Onderweg zijn we een moose tegen gekomen, heel veel havikken, en zagen we in de verte wat reeën wegspringen. De lunch was mee, en we zijn gewoon ergens gestopt om het op te eten. Ondertussen liepen de paarden lekker om ons heen te grazen. Een erg leuke ervaring! Voor een impressie van de natuur in Riding Mountain National Park en de paarden, zie www.trailheadranch.com.
Hier zit ik dan maar weer eens, nu in een coffeeshop. Internet is hier 2 dollar (1.20 euro) onbeperkt, en Femke is aan het paardrijden. Aangezien dat de hele dag is, leek het mij niet slim om mee te gaan, ik vond 2 uur al een uitdaging. Ik raakte echter in gesprek met iemand anders op de ranch die nu in het zadelmaken zit, en al zijn hele leven op ranches door het gehele land gewerkt heeft. Hij heeft hier onlangs een zadelmakerij geopend en heeft me allerlei gereedschappen en werkmethoden laten zien. Daarna ben ik naar Wasagaming gereden, waar ik nu zit te internetten. En vandaag heb ik toch wel het “ik zou hier best kunnen leven”-gevoel gehad. Alles gaat hier op een wat rustiger tempo, en mensen zijn echt heel vriendelijk. Om in de sfeer te blijven van de snelwegen en weer eens een leuk plaatje te geven hier een van de verkeersborden. Uitleg overbodig.
In de sectie auto’s ook eindelijk weer eens wat nieuws. Hieronder ten eerste een echte Canadese uitvinding, de Auto-neige, van Bombardier. Een prachtig sneeuwmobiel met rupsbanden die van binnen geen tandwielen hebben maar luchtbanden, en de voorste sturende ski’s kunnen vervangen worden door gewone banden.
De Royal Canadian Mounted Police rijdt al lang geen paard meer, en heeft blijkbaar ook eens rondgereden in onderstaand scheurijzer. Doe mij dan maar de Nederlandse agent met een dophelm in een open Porsche. Volgens mij zijn die twee wagens ongeveer uit dezelfde tijd!
Iets anders wat ons is opgevallen is de kwaliteit van de wegen. Het lijkt namelijk net of ze hier geen wegen verharden en egaliseren voor het asfalteren, wat resulteert in een weg vol hobbels. Zelfs de meeste grote snelwegen (een provincie ter grootte van Frankrijk heeft drie van zulke wegen in Oost-West richting en twee in Noord-Zuid richting) zijn voor het grootste deel hobbelig. Vooral het soort hobbels waarbij je even uit je stoel opveert, komt vaak voor. Aangezien we nogal eens andere wegen rijden als de snelwegen hobbelen we wat af… En dan nog iets wat nog vreemder is voor ons Nederlanders; een zandweg die de snelweg kruist, netjes gemarkeerd door een paar witte paaltjes en wat borden welke kant wel en niet ingereden mag worden en je hebt een knooppunt. Naar links een secundaire (vooral tertiaire) weg op willen wordt derhalve erg leuk. Op het moment dat de witte paaltjes en de boorden herkent zijn moet je namelijk flink remmen, naar de linkerbaan, en gewoon stoppen, het grindstukje tussen de twee banen op, wachten tot je kan oversteken, en je weg op. Het gebeurt ook andersom; je ziet in een stofwolk een jeep aankomen, die stopt aan de rand van de snelweg, zoekt een gaatje, en scheurt de snelweg op. Probeer dat in Nederland maar eens. Om dezelfde reden wil er ook wel eens een stoplicht op de snelweg te vinden zijn, of een kruisende spoorweg (daarvan hieronder een foto). File hebben we echter nog nooit gehad, we zouden het bijna vergeten. Een gids van het museum vertelde dat hij een jaar in Frankrijk had gewerkt, en zich zeer verbaas had over verkeer dat stil moet staan op de snelweg omdat het te druk is. Dat had ‘ie in Canada nog nooit gezien.
Bij een vuurtje op een houten tafel een stukje schrijven over onze tocht, het heeft wel wat. Na een maandje reizen zijn ons een aantal eigenaardige dingen opgevallen, voornamelijk in de richting van reizen en kamperen. We zien hier erg veel mensen die GROOT gaan kamperen; gas barbeque, Quad, crossmotor, opblaasboot of boot op trailer, fietsen, stoelen, koelboxen, hout, je kunt het zo gek niet bedenken of het wordt meegenomen naar de camping. Dat meenemen gebeurt het liefst met enorme campers (de grootte van een toerbus, door ons meestal omschreven als grote doos op wielen), maar vooral met pick-up jeeps met een erg grote variant caravan erachter, of de Noord-Amerikaanse variant op de caravan, een “fifth wheel”. Achter de dozen op wielen en fifth wheels hangt dan vervolgens meestal weer een boot op een trailer, want er zijn hier overal meren, en daarop kun je bootje varen.
Hieronder een doos op wielen.
Opvallen aan de doos met wielen is dat er meestal een auto op korte afstand volgt. Dat is geen bumperklever, maar de boodschappenwagen, die wordt meegesleept voor als de grote op de camping staat. Veel valt er verder niet aan die dozen op wielen toe te voegen, ze zijn absurd. Er lijken meestal gepensioneerde stellen in te zitten, die heel verveeld kijken. Er is vast niets aan, op vakantie in een doos op wielen. Hieronder ook een foto van een fifth wheel, helaas zonder de enorme pick-up jeep die er meestal bij hoort.
Als je een beetje wil kunnen rijden moet er namelijk al gauw een 250 of 350 kubieke inch V8 motor (4.1 en 5.7 liter respectievelijk) in die jeep, en wordt dus de hele jeep ook idioot groot. Het leuks is het als er achter de fifth wheel vervolgens ook nog een speedboot op een trailer hangt, dan is het span compleet. En nu niet denken dat die dingen hier voor je zitten als trage caravans in Nederland, meestal halen ze ons in, 100 Km/u is ze blijkbaar niet hard genoeg. Vaak hebben de fifth wheels prachtige namen, zoals Cougar en Wildcat.
Soms zien we ook wel eens mensen in tenten op de campings hier, maar ook zij hebben meestal nog aardig wat spullen bij zich. We hebben echter sterk het idee dat er veel campers, dozen op wielen, fifth wheels ed. te bewonderen zijn omdat de campings vaak heel eenvoudig van opzet zijn. Vaak zijn alleen de basisvoorziening er: een WC huisje een koud stromend water. Geen douches, warm water, afwasplek ed. Wel vaak paaltjes voor het aansluiten van water en elektriciteit, zodat je alles in je voertuig kan doen. In Canada lijkt het dus een beetje nodig om groot en lomp (in onze ogen) te gaan kamperen. Op een kampeerplek (of gedeelte van een camping) waar geen voorzieningen voor campers, caravans ed zijn is het ook meteen veel rustiger, er zijn meer tenten en natuurliefhebbers te vinden. (onze mening is natuurlijk wel beïnvloed doordat we altijd de kleinere kampeerplekken opzoeken, en als het even kan in de natuur).
Nu zijn we in Moose Jaw (eindelijk weer internet!), waar we de tunnels gaan bezoeken die naar het schijnt door Al Capone gebruikt zijn voor dranksmokkel tijdens de drooglegging. Ze voeren in de tunnels een soort toneelstuk op wat die tijd moet doen herleven. Ben benieuwd! Hierna door naar Regina, de hoofdstad van de provincie.
